Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

13:56 ‘AKP ayakta kalmanın yollarını arıyor’
13:56 HDP Ankara’nın 4 ilçesinde aday gösteriyor
13:51 İHD: 2018’de bölgede en az 41 çocuk yaşamını yitirdi
13:31 DTSO Kadın Meclisi kuruldu
13:30 İstismar sanığı tutuklanmayınca anne sinir krizi geçirdi
13:22 DBP Şırnak İl Eşbakanı Altay gözaltına alındı
13:21 Buldan: Bir yanda faşizm bir yanda demokrasi seçeneği var
13:11 HDP Eş Genel Başkanı Temelli'ye soruşturma
12:54 Van Barosu Başkanı: Çocuklara işkencenin takipçisiyiz
12:52 HDP Kocaeli'de Gülüm'ü İstanbul'da ise 15 ilçede aday gösterecek
12:51 Honda üretimi bitiriyor, ticari faaliyet sürecek
12:47 Özel sektörün borcu 210 milyar dolar olarak açıklandı
12:46 Avukatların İmralı başvurusuna 791'inci kez ret
12:39 Türkeş Üniversitesi teklifi torba yasadan geri çekilecek
12:35 Tarım Orkam-Sen: Ülke tarımı plansızlığın ve istikrarsızlığın kurbanı
11:59 Adana'da bir öğretmen istismar suçlamasıyla tutuklandı
11:43 İrlandalı Parlamenterden Leyla Güven’e ziyaret
11:42 Polisin cinsel tacizini Soylu'ya sordu
11:01 Teyzesinin oğlunu Kredi Yurtlar Genel Müdürlüğü'ne atadı
10:53 ‘Talebimiz karşılanana kadar eylemimiz sürecek’
10:49 Silopi'de ev baskınları: En az 3 kişi gözaltına alındı
10:44 Seferler iptal edilince yolcular caddeye taştı
09:43 Antalya L Tipi Cezaevi’ndeki tutuklular: Eylemimizin bilincindeyiz
09:36 Cumhuriyet davasında verilen cezaların bir kısmı onandı
09:34 Mahkeme gizli tanığı sordu
Emniyet gizli yazıyla 'öyle biri yok' dedi
09:32 Küfürler savuran Emniyet Müdürü hakkında suç duyurusu
09:31 Anne ve 3 çocuk 41 yıl sonra buluştu
09:15 Göçük altında kalan 3 işçi yaşamını yitirdi
09:14 Leyla Güven’in eylemi 104'üncü gününde
09:03 Tarım kenti Mazıdağı’nın adayları: İlk olarak kooperatifler kuracağız
09:03 Açlık grevindeki tutuklular: Talep kabul edilene kadar çoğalacağız
09:03 ‘Sokaklarda ve evlerde sanatsal faaliyetlerimizi sürdürüyoruz’
09:03 Türkiye'deki halklar: Çözüm anadilde eğitim
09:02 'Tarihi süreçte yerimizi almalıyız'
09:02 Ceylanpınar adayları: Kazanacağız bıraktığımız yerden devam edeceğiz
09:01 'Kürtçe, konuşun, okuyun, yazın'
09:01 Tutuklu Gazeteci Güleş: Açlık grevindeki tutuklulara tuz verilmiyor
09:01 12 tutukluya 12 gün hücre cezasına gerekçe:
Kardan adama zafer işareti yaptırılmış vaziyettedir
09:00 'Önce mazotun ve gübrenin fiyatını düşürün'
09:00 Alevilerin kutsal ayı: Xızır
09:00 19 ŞUBAT 2019 GÜNDEMİ
18/02/2019
22:22 Reina Katliamı davasında 19 kişiye tahliye kararı
22:16 Soylu'nun hedef gösterdiği HDP İl Başkanı Sincar tutuklandı
22:12 Binali Yıldırım Meclis başkanlığından istifa etti
21:17 Bursa’daki gözaltılar: 7 kişi serbest 1 kişi tutuklandı
20:03 Van’da 4,2 büyüklüğünde deprem
19:10 Genç Kadın Meclisi sonuç bildirgesini açıkladı
18:41 HDP’li Kemalbay, Şakran Cezaevi savcısıyla görüştü
18:32 Bir ay önce atanan CHP yönetimi istifa etti
17:20 Kayyum talimatı ile parktaki ağaçlar söküldü